- 30. Мај 2025 11:15
Обележување на Светскиот ден на заштита на животната средина – 5-ти Јуни 🌍
Слоган за 2025: #BeatPlasticPollution
На 5-ти јуни, целиот свет се обединува за да го одбележи Светскиот ден на животната средина, ден кога се потсетуваме на нашата одговорност да ја чуваме планетата. Ова не е обичен датум – тоа е глобален повик за акција, ден кога се зборува, учи и дејствува за зачувување на природата.
Во 2025 година, Светскиот ден на животната средина се одбележува под мотото #BeatPlasticPollution – порака што не поттикнува да се бориме против пластичното загадување кое е една од најголемите закани за екосистемите денес.
Историја на Светскиот ден на животната средина
Светскиот ден на животната средина е воспоставен од Обединетите нации во 1972 година, за време на Конференцијата за човековата околина во Стокхолм. Истата година е формирана и Програмата за животна средина на ОН (UNEP). Првото официјално одбележување на денот се случило на 5-ти јуни 1973 година. Оттогаш, секоја година се избира домаќинска земја и тема која ја насочува кампањата за таа година.
Зошто е важен овој ден?
Живееме во време кога природата сè повеќе страда од загадување, климатски промени, уништување на шумите и загадување на морињата и реките. Светскиот ден на животната средина има клучна улога во:
· Подигнување на свеста – луѓето да разберат колку е кревка животната средина.
· Едукација и вклучување – особено на млади генерации во грижата за природата.
· Поттикнување на промени – преку лични и колективни акции, градење одговорни навики.
Темата за 2025: #BeatPlasticPollution ♻
Оваа година, фокусот е ставен на пластичното загадување – глобален проблем кој секојдневно ги уништува морињата, реките, животинските видови и дури и нашето здравје. Пластиката е присутна насекаде: во облеката, пакувањата, козметиката и дури и во храната што ја јадеме. Се распаѓа многу бавно и создава микро и нано честички кои завршуваат во телата на животните – и на луѓето.
Пластичното загадување ја влошува смртоносната тројна планетарна криза: кризата со климатските промени, кризата со загубата на природа, земјиште и биолошка разновидност, и кризата со загадување и отпад. Глобално, се проценува дека секоја година околу 11 милиони тони пластичен отпад завршува во водните екосистеми, додека микропластиката се акумулира во почвата од отпадни води и депонии, како и преку употребата на пластика во земјоделски производи. Годишната социјална и еколошка цена на пластичното загадување се движи меѓу 300 и 600 милијарди американски долари.
Оваа година, одбележувањето на Светскиот ден на животната средина се совпадна со напредокот на земјите во обезбедување на глобален договор за ставање крај на пластичното загадување, вклучително и во морската средина. Во ноември 2024 година, Република Кореја беше домаќин на петтата сесија од преговорите за развивање на договор за пластично загадување. Вториот дел од сесијата ќе се одржи од 5 до 14 август во Женева, Швајцарија.
Слоганот #BeatPlasticPollution не повикува на акција:
· Да користиме помалку пластика за еднократна употреба,
· Да рециклираме,
· Да бидеме креативни во користење на алтернативни материјали.
Како може да се одбележи денот во училиштата? 🏫
Училиштата се идеално место каде може да се негува свеста за животната средина. Наставниците можат да искористат разни активности за да ги вклучат учениците во обележување на денот.
Еве неколку креативни и едукативни идеи што може да се реализираат со ученици од сите возрасти:
📚 1. Организирање на тематски час за екологија
На часот по природни науки, општество или етика, наставникот може да организира дискусија или презентација за пластичното загадување, важноста на рециклирањето и последиците од загадувањето врз здравјето.
🧤 2. Училишна акција за чистење
Чистење на училишниот двор, околните улици или блиска природа е одличен начин учениците практично да помогнат и истовремено да разберат колку отпадот влијае врз животната средина.
🎨 3. Натпревар во цртање и пишување
Поттикнете ги учениците да направат постери, есеи, поеми или стрипови со темата „Ја чувам природата“ или „Живот без пластика“. Овие креативни изрази може да се изложат во училишниот хол или на веб-страницата на училиштето.
🌱 4. Засадување растенија или дрвца
Симболичен и корисен чин – засадување на цветови, дрвја или зеленчук во училишен двор или во саксии. Со тоа учениците учат за важноста на растенијата во апсорпција на CO₂ и зачувување на климата.