Предизвик „Био Фото“

За предизвикот

Предизвикот „Био Фото“ се реализира во рамки на Мрежата за искуствено учење (МИУ), со цел да ги поттикне учениците да учат преку непосредно истражување на природата, набљудување и практична работа. Преку предизвикот, учениците ќе имаат можност да ја истражат биолошката разновидност во својата околина и да ги развиваат своите истражувачки вештини, љубопитност и одговорен однос кон природата.

Во овој предизвик ученици од 6-то до 9-то одделение заедно со наставник-ментор активно ја истражуваат природата во својата непосредна околина преку набљудување, фотографирање, идентификација и документирање на диви растителни, животински и габни видови. Целта е учениците да ги покажат своите истражувачки и фотографски вештини, а притоа подобро да ја разберат биолошката разновидност во својата околина.

Истражувачко прашање

Каква улога во екосистемот имаат различните видови кои можеме да ги пронајдеме во околината на нашето училиште?

Задача за училиштата/тимовите

Фаза 1: Пријава

За учество во овој предизвик заинтересираните училишни тимови треба да се пријават преку формуларот најдоцна до 10-ти септември. Во предизвикот учествуваат првите 20 училишта кои ќе се пријават и ќе добијат потврда од организацискиот тим на Мрежата за искуствено учење. За започнување на предизвикот избраните училишта ќе добијат дополнителни насоки и технички детали.

Фаза 2: Истражување, документирање и презентирање на резултатите

Во оваа фаза учениците треба да посетат 3 различни живеалишта во околината на своето училиште (училишен двор, парк, ливада, шума, река, езеро или друго природно подрачје) и да документираат и фотографираат растителни, животински и/или габни видови за секоја од 15-те теми дадени подолу. Притоа секоја фотографија треба да биде придружена со краток опис на видот, неговата функција во екосистемот, опис и координати на живеалиштето. Пожелно е на описот да се додаде и интересен факт за видот, состојбата на живеалиштето, и слично. Учениците се охрабруваат да користат литература, теренски прирачници или бесплатни апликации за препознавање на видови (на пример iNaturalist, PlantNet, Merlin Bird ID и слично), при што секогаш треба критички да ги проверуваат добиените информации.

Фаза 3: Оценување на пристигнатите извештаи

Организацискиот тим на Мрежата за искуствено учење ќе ги процени пристигнатите апликации според критериумите дадени подолу.

Фаза 4: Претставување на постигнатите резултати

Сите училишта чии пријави ќе бидат одобрени ќе имаат обврска да учествуваат на настан организиран од страна на МИУ, на кој ќе ги презентираат резултатите од своите истражувачки активности преку подготвен постер.

Како завршен дел од Био Фото предизвикот, Мрежата за искуствено учење ќе изработи календар со избор од најдобрите фотографии направени од учениците.

Теми за фотографирање

Темите за кои треба да се изработат фотографии се:

1 Опрашувач во акција пчела, бумбар или друг опрашувач на цвет

2 Знаци на есента видливи знаци на транзиција кон есен во природата

3 Природата рециклира пример на распаѓање, апсорпција или реупотреба на органска материја

4 Мини ѕверови „страшни“ инсекти

5 Растение со приказна растение што има интересно значење или традиционална употреба

6 Неочекуван жител вид кој живее во урбана инфраструктура

7 Птичарење птица во нејзиното природно живеалиште или додека покажува интересно однесување

8 Скриени врски габни видови

9 Живот на вода вид кој живее исклучиво на или околу вода

10 Инженери на природата градби и структури направени од некој вид

11 На посета вид кој не е автохтон на подрачјето или е миграторен

12 Тон мајстор животно што комуницира со звуци

13 Камуфлажа вид кој се камуфлира

14 Експерт за преживување вид кој се адаптира и преживува во тешки услови

15 Добар апетит организам што бара или консумира храна

Насоки за документирање на процесот и подготовка на извештај

Извештајот од спроведениот Био Фото предизвик не треба да надмине 10 страници и треба да вклучува:

Опис и име на истражувачкиот процес
Претставување на тимот и нивното учество
Опис на посетените локации и причина за избор
Фотографии во оригинална форма
Секоја фотографија придружена со краток опис на видот, неговата функција во екосистемот, опис и координати на живеалиштето
Постер со димензии кои ќе бидат дадени дополнително
Заклучоци од истражувањето

Критериуми за оценување

30

Квалитет на фотографијата

острина и јасност на фотографијата; композиција и кадрирање; видливост на видот или појавата; креативноста и визуелниот впечаток

30

Истражувачка работа

точност на идентификацијата; квалитет на собраните информации; користење на релевантни извори; научна точност на објаснувањата

20

Оригиналност и приказна

уникатност на изборот; оригинална перспектива или поента; способност фотографијата и текстот да раскажат приказна

20

Ученичко учество и документација

докази за активно учество на учениците; фотографии од процесот; јасно прикажана тимска работа

Правила

За натпреварот да биде фер и безбеден:

локациите кои ќе се посетат треба да бидат во радиус од 15 километри од училиштето;
учениците треба да патуваат само со дозвола од родител и да ги следат препораките за теренска работа дадени подолу;
од секое училиште ќе биде одобрена една пријава, без оглед на бројот на поднесени пријави од истото училиште;
при теренските истражувања учениците мора одговорно и етички да се однесуваат кон природата и сите живи организми, без вознемирување, нанесување штета или заробување/преместување на друга локација;
сите фотографии мора да ги задржат метаподатоците и да биде назначен авторот;
се претпочита фотографиите да се прават од страна на учениците со мобилни телефони;
користење професионални фотоапарати е дозволено, но нема да се смета за предност и оценувачите ќе го имаат тоа предвид при оценувањето;
се забранува било каква модификација на фотографиите со алатки за пост-продукција (вклучително и опциите за уредување на телефон, наменски апликации како Photoshop, Canva или алатки со вештачка интелигенција);
за избраните училишни тимови да добијат исти информации ќе се одржи една онлајн средба за појаснувања, а се забрануваат поединечни јавувања до организаторите.

Препораки за учесниците на теренска работа

За сите учесници да се чувствуваат удобно, безбедно и пријатно за време на теренската работа, силно препорачуваме секој учесник да го понесе следново:

Шише со вода (најмалку 1 литар)
Лесна и удобна памучна облека соодветна за топло време
Резервна маица со кратки ракави за пресоблекување по активностите, доколку е потребно
Резервен пар чорапи
Удобни затворени обувки (се препорачуваат патики или планинарски чевли); ве молиме избегнувајте сандали, влечки или друг вид отворени обувки
Капа или шапка за заштита од сонце
Крема за сончање (со заштитен фактор SPF)
Средство против инсекти (спреј или лосион)
Лесна јакна или кабаница, во случај на промена на временските услови

Напомена: Иако не се препорачуваат долги пешачења, сите активности ќе се одвиваат на отворено, а понекогаш и на нерамен природен терен. Затоа ги охрабруваме сите учесници да носат соодветна облека и обувки за безбедно и пријатно искуство. Наставниците треба да понесат и комплет за прва помош во случај на каснувања или повреди (газа, средство за дезинфекција, фластер, крема за убоди и дополнителна вода).

Етички принципи и безбедност при теренско истражување

За време на теренската работа, сите учесници треба да се однесуваат одговорно и со почит кон природата. Целта на истражувањето е да се набљудува и документира биодиверзитетот без нарушување на живеалиштата и организмите. При теренската работа задолжително е:

да не се оштетуваат растенијата, животните, габите и нивните живеалишта;
да не се собираат примероци и да не се вознемируваат дивите животни;
организмите да се фотографираат во нивната природна средина без да се поместуваат или оштетуваат;
да не се остава отпад и просторот да се остави во иста состојба како што е затекнат;
теренската работа секогаш да се изведува во присуство на наставник или ментор;
да се носи соодветна облека и обувки и да се внимава на личната безбедност;
да не се влегува во потенцијално опасни зони и да не се допираат непознати растенија или животни.

Контакт

БиоФото: Откриј ја дивата природа околу тебе